Archiefvreters Ben Vermoesen en Edmond Schoon bundelen heel wat Affligemse procesdossiers op hun blog

Na de procesdossiers uit de 17e en 18e eeuw uit Hekelgem bundelden Ben Vermoesen en Edmond Schoon nu ook de dossiers uit Essene op hun blog. Wie wil weten wat de voorouders hebben uitgespookt, hoeft zo zelf niet meer naar het archief.

Kilometers archiefstukken pluisde Edmond Schoon (71) al uit in de archieven van onder meer Leuven en Gent. In eerste instantie ging hij op zoek naar stukken die interessant waren voor zijn eigen familiegeschiedenis. Zo kwam hij heel wat procesdossiers uit de zeventiende en achttiende eeuw op het spoor over zaken uit Meldert, Hekelgem, Essene en Teralfene.

“Het gaat om oude teksten in het Oud-Nederlands en zelfs in het Latijn. Vaak zijn het enorm grote dossiers omdat de griffiers destijds per blad betaald werden. Papier was soms heel kostbaar, waardoor ze ook heel klein schreven”, zegt archiefvreter Edmond Schoon (71). Hij pluist de dossiers met de loep in de hand uit en vertaalt en verwerkt de teksten. Ben Vermoesen (77) verwerkt alles tot vlot leesbare teksten die het duo sinds een viertal jaar op hun blog ‘In de schaduw van Affligem’ plaatsen of publiceren in de vorm van een artikel in heemkundige tijdschriften als Eigen Schoon en de Brabander.

In 2021 publiceerde het duo zo alle procesdossiers uit de zeventiende en achttiende eeuw waarin Hekelgemnaren een rol speelden. Vorig jaar werden dan de procesdossiers van Essene uit die periode gepubliceerd, dit jaar volgen nog de dossiers van Teralfene. “In die dossiers gaat het vaak over cafĂ©ruzies die werden uitgevochten, erfeniskwesties of disputen met de pastoor”, zegt Ben Vermoesen.

Edmond en Ben kregen zo al een mooi beeld van de geschiedenis van de streek. “Dit is veel interessanter dan de geschiedenis van de adel die al vaak werd beschreven. Hierdoor krijgen we een beeld van het dagelijkse leven van Jan met de pet. Bovendien is het een schat aan informatie voor wie met familiegeschiedenis bezig is. Door alle dossiers online te zetten, hoeven mensen zelf niet meer naar het archief te gaan”, vult Edmond Schoon aan.

Op hun blog schreven Ben en Edmond nog enkele extra verhalen uit die ze konden reconstrueren aan de hand van de dossiers. Zo besteden ze aandacht aan een tragisch ongeval waarbij een kind sterft onder een omgehakte boom en gaan ze dieper in op enkele uit de hand gelopen vechtpartijen. “We vonden zelfs enkele moorden terug in de dossiers. De samenleving was toen ook al geweldadig. Maar ook pastoors trokken naar de rechtbank als iemand het aandurfde om te werken op een zondag.”

Opvallend: wie op zoek gaat naar verhalen uit de laatste eeuw, zal niets terugvinden op de blog van Ben en Edmond. “Simpelweg omdat de dossiers van de laatste eeuw nog niet openbaar zijn. En bovendien blijven we daar sowieso van weg omdat die nog te recent zijn en er nog nazaten kunnen leven.” Ben en Edmond zijn zeker nog niet uitgeblogd. Er wachten hen nog meters aan archiefmateriaal en dus zullen ze de komende tijd nog meer verhalen uit de omgeving van Affligem publiceren.

Topartikels editie Ninove-Dender