MERCHTEM - Volgende week maandag staat op de gemeenteraad de goedkeuring van de overdracht van de gewestwegen in het centrum van Merchtem op de agenda. PRO Merchtem vindt het dossier in zijn huidige vorm onvoldoende onderbouwd en vraagt meer transparantie en gezond verstand. Hierna volgt hoe PRO dit dossier ziet.
“Volgens de motivering wil de gemeente het doorgaand verkeer beter sturen om de schoolomgeving en winkelbeleving veiliger en rustiger te maken, en meer autonomie krijgen bij tijdelijke afsluitingen voor markt en kermis. PRO Merchtem kan deze doelstellingen ondersteunen,” klinkt het van oppositiezijde.
Gemeenteraadslid Toon Dours licht toe: “Wij deden in vorige legislaturen al voorstellen om het centrum veiliger en aangenamer te maken. Ook het verminderen van verkeer tijdens schooluren is een idee dat PRO Merchtem eerder lanceerde. Dat de overdracht van gewestwegen dit mogelijk kan maken, is op zich positief.”
Ook Luc Vrijders en Ana Lara Valdés zien kansen: “Een tijdelijke verkeersvrije invulling in de zomer kan het dorpsleven versterken, met ruimte voor terrassen en spelende kinderen, zonder verlies van parkeercapaciteit. PRO Merchtem heeft hierover in het verleden al concrete voorstellen gedaan.”
Wat vandaag ontbreekt, is duidelijkheid over wat Merchtem concreet terugkrijgt. Aanvankelijk lag een voorstel op tafel waarbij het gewest bij de overdracht ook De Dooren — vandaag een gemeenteweg — zou overnemen. Dat compromis is geschrapt. Vandaag blijft enkel een overdracht zonder financiële compensatie, investeringsmiddelen of garanties over.
De ‘winst’ beperkt zich tot minder administratieve procedures, wat neerkomt op een verschuiving van verantwoordelijkheid en kosten naar de gemeente. Bovendien is de beloofde autonomie relatief: ook na overdracht blijft de gemeente gebonden aan overleg met onder meer De Lijn, hulpdiensten en hogere overheden. De gemeente draagt wel de volledige verantwoordelijkheid en kosten, maar behoudt geen onbeperkte beleidsvrijheid.
Volgens PRO Merchtem schuift deze overdracht ook risico’s door. Ze volgt uit gekrompen onderhoudsbudgetten op gewestelijk niveau, terwijl de gemeente het schaalvoordeel en de expertise van het gewest verliest. Dat creëert een gevaarlijk precedent waarbij hogere overheden structurele tekorten afwentelen op lokale besturen.
Gemeenteraadslid Joris Verspecht is scherp: “Voor zo’n belangrijke beslissing krijgen we vandaag een dossier zonder financiële onderbouw. Dat is niet ernstig, zeker niet wanneer de meerderheid zelf aangeeft dat “het geld op is”.”
Nochtans zijn er wel degelijk cijfers beschikbaar. Door de openbare informatie van het Agentschap Wegen en Verkeer te raadplegen, blijkt dat gewestwegen van dit type een vervangwaarde hebben van ongeveer 570.000 euro per kilometer. Voor 3,69 kilometer loopt de totale kost over 30 jaar op tot 1,4 à 2,9 miljoen euro. Geen van deze cijfers is vandaag opgenomen in een raming of in de meerjarenplanning.
Ten slotte gaat het ook niet om neutrale kilometers. Op het traject bevinden zich meerdere gevaarlijke kruispunten, onder meer aan de August De Boeckstraat en Krekelendries, die volgens de meerderheid ook als doorstroomwegen zouden dienen. De gemeente neemt daardoor niet alleen het beheer, maar ook de bijkomende kosten op zich om deze punten veiliger te maken, terwijl ze een duidelijke bovenlokale functie blijven vervullen.
Gemeenteraadslid Wim Geraerts en voorzitter Thomas Noël besluiten: “Voor de herinrichting van het kerkplein in Brussegem wordt een dure studie opgemaakt, maar voor de overname van een gewestweg krijgen we geen duidelijke financiële analyse en geen transparantie over de toekomstige kosten.”
“Het argument ‘Gedaan met voor alles een aanvraag doen’ klinkt aantrekkelijk, maar de financiële gevolgen moeten minstens even zwaar doorwegen. Zonder duidelijk zicht hierop kan PRO Merchtem niet akkoord gaan met het zomaar overnemen van deze gewestwegen. Dit is een onherroepelijke beslissing die vandaag noch te verantwoorden is op basis van de voorgelegde motivering, noch in het licht van de huidige financiële situatie van Merchtem”
(eb)
