MEISE - Er is een nieuw burgeronderzoek gestart om de impact van klimaatverandering op de natuur beter te begrijpen. Het FOURCAST-project, gecoördineerd door Plantentuin Meise, onderzoekt hoe planten en dieren reageren op stijgende temperaturen. Daarbij ligt de focus op fenologie, het tijdstip van bloei en groei, een belangrijke indicator van klimaatverandering.
Vooral vroege voorjaarsbloeiers zoals bosanemoon, klein hoefblad, sleedoorn en speenkruid spelen een sleutelrol in het onderzoek. Deze soorten reageren sterk op temperatuurverschillen en maken het mogelijk om verschuivingen in het seizoensritme nauwkeurig op te volgen. Door actuele waarnemingen te vergelijken met historische gegevens willen onderzoekers beter begrijpen hoe ecosystemen veranderen.
Het project bouwt voort op een bijzonder experiment uit de periode 1952-1965, toen duizenden vrijwilligers tijdens het eerste weekend van april groeistadia van planten noteerden. Die meer dan 8.000 historische fiches vormen vandaag een unieke databank. FOURCAST herhaalt dit experiment nu met dezelfde methode, waardoor evoluties over een periode van meer dan zestig jaar zichtbaar worden.
Opnieuw wordt een beroep gedaan op burgers. Iedereen kan deelnemen door op zoek te gaan naar de vier geselecteerde plantensoorten en hun groeistadium te registreren, eventueel aangevuld met foto’s en informatie over de locatie. De focus ligt op het eerste weekend van april, maar waarnemingen blijven welkom zolang de planten zichtbaar zijn. Gegevens kunnen eenvoudig ingevoerd worden via het platform waarnemingen.be.
Volgens de onderzoekers zijn deze gegevens van groot belang voor toekomstig natuur- en klimaatbeleid. Ze helpen bij het ontwikkelen van strategieën rond stedelijke vergroening, bosbeheer en de bescherming van kwetsbare soorten.
FOURCAST loopt van 2023 tot 2027 en is een samenwerking tussen verschillende Belgische topinstellingen, waaronder het KMI, INBO en de Universiteit Gent. Het project wordt gefinancierd door Belspo.
